(20,061 - 20,080 of 24,545)
Pages
-
-
Title
-
Page 19
-
Date
-
1719
-
Text
-
XVI AN D 3?, MAU 2?. & praeclariflìma hiftoria expetenda fuot . (a) IngrcfTus fuerat italico fer-monc eam contexerc , ubi Paruta dcficrat , inde initio dufto r verum-tamen cum non modo fuis civibus, Italifque hominibus, fed cxteris etiam, 6c longinquis nationibus fcribendum probe animadverteret; ne rerum gefta-rum memoria intra Italiae fines circumfcripta , & conclufa contineretur, ¡rumo propagaretur quam latiifime ad omnium notitiam ; propterea infti-tuit retexere , quae prius orfus fuerat, atque altius ea repetere , & latine perferibere ,(£) quae italice prodita literis a Paruta fuerant . Cum autem dicen- „ mnibus , tuni facra theologia , naturali moralique philofophia , eloquenti» vero praefertim „ pollere te, Sereniflìnjae Reipublicae compertumeft, ut non folum in fummis & arduis ne-„ gotiis te confulto & moderatore libentiifime feliciflìmeque uti confueverit ; verum etiam ex „ innumeris alta fapientia clarij te unum olim elegerit , qui rerum a Venetis gloriofe getta-,, rum Hiftoriam perpetuis famae annalibus inferere*. Tu vero ( mirum di£tu ) & fublinubus, ,, frequentibus aiiiduifque urbis magiftratibus numqium deficiens, flr mufarum ftudiis fedulo „ invigilans, fmiul Rempublicani praeclare gellìili, & praeclara Reipublicae gefla confcripfi-», ft* » &c. ,, (a ) Ingrejfus fuerat italico ftrmont, &c. ) Contrarium de Maurocerto ac de Paruta contigit. Huic latine Hiftoriam fuam orfo; ut narrat Apoftolus Zenus, frater germanus meus, 6c cui non pauca eorum debeo , quae hic narrantur, in ejus Vita , quae ipfius Hiftoriae per Lovifam nu» pereditae, praeniifla eft ,• placuit deinde italicis literis ex integro mandare. Maurocenus autem, ingreftus italico fermone eam contgnere , mutata deinde fententia, inftituit retexere qua* prius orfus fuerat, & latineperferitere. Hinc, quam varia fit hominum mens, fatis apparet , cum alii iifdem rationibuscapiantur, quibus ahi deterrentur. Ex Parutae epiftola, quae ejuf-dem vitae inferta eft, inter ceteras hac potiiTìnium ratione ad Hifttriamitalice fcribendamad' du&us ille videri poteft. Oltre ciò mi partva non poter fuggire ogni biajìmo, s' io tanto Rimato iavejji il PIACERE AGLI STRANIERI col pcrre ogni mio ftudio nell« lingua latina , a'piò di loro partecipe , /’ Hiftoria delle coft noftre , che ninna opera , o cura kavejfì voluto porre per piacere a’ noftri mede/imi Italiani : molti di' quali, perfine per altro di alto ingegno , per bavere altrove volta V induftria loro, non hanno rognitione della lingua latina . Contra vero Mauroctno pulchrum vifum eft, fi ea lingua fcriberet, qua legi & ab exteris po'fTet. Id ipfe teftatur in prooemio Hiftoriae fuae, pagina hujus editionis fecunda . „ Poft cujus obitum (nimirum P.iulli Parutae ) cuni tnihi a fupremo Decemvirum Confilio injunilum eflèt, ut fcriptis re-,, rum, quae noftra aetate geilae funt, memoriam comp)e£terer, cuperetque animus, NON ,, INTRA UNIUS PROV1NCIAE FINES , fed quacumque prifcae Romanorum linguae ,, notitia pervafit, nobiliifimae atque antiquifliruae Reipublicae gefta perlegi, &c. ,, (<i) quae italice prodita literis a Paruta fuerant. ) Eadem etiam ratione, ut feilieet exteri* quoque gentibus per Venetos fortiter & fapienter fa£ta innotefeerent, nequaquam Hiftoriae „ fuae initium inde fumpfit , ubi Paruta deiierat, hoc eft ab anno M. D. LI1. verum operae „ pretium fe fa&urum exiftimavit ( ita in eodem prooemio} fi altius fcriptorum exordia duce-,, ret, atque ab iis potiifimutn temporibus, quae poft pacem Bruxellis inter Francifcum, Gal-„ lorum regen), & Carolimi, Belgarun» tunc ducem initam , & cum Venetis inducias pa-,, £las fequuta funr. „ Ex iis igitur quae apud Parutam Ieguntur, rebus tantum omiilis, quae ab ab anno M. D- XIII. per feptem infcquentes contigerant, Hiftoriam fuam exorfus ab anno M D.XXI. quoad Reipublicae principatum eveilus eft Antonius Grimanus , mira felicitate ad annum ufque M. DC. XV. perduxit . Et fortaffe interjeftos eos’ feptem annos compietti narratione meditabatur : fed praepropera niors prohibuit ; ut etiam prohibuit , neeacomple-fteretur, quae poftremis vitae fuae annis gefta funt, quod Paullus frater in laudata n^^i^pa-toria epiftola videtur innuere. „ Sed AB ALTIORIBUS, utimoliebatur, INITIUM nefu-,, meret, neve ad pioxima propius accederei, fata obftitere . „ Non abs re erit hic fignificare , ufque a Lollini aetate fuifte aliquos , qui italice vertere latinam Mauroceni Hiftoriam conati funt . Adeantur Lollini Epiftolae pag. 251. „ Audio, „ te ne , an fratrem tuum ? utriufque enini nomen ad nos fama detulit, de HISTORIA „ MAUROCENA IN ETRUSCUM SERMONEM VERTENDA cogitare nec com-,, tum improbo , in nmltorum fane commodum ceflurum . Quotus enirn quifque nunc Roma-„ na traiht , nifi Orbilius aliquis , in ludo verbere irrito adigens coniatorum gregem , ut „ bilingues fiant? ,, Quis fueritis, cuiepiftolam hanc Lollìnus dedit, divinare minime aufim. Id pro comperto atKruure poflum , Launntium Phnorium Mauroceni Hiftoriam , priufquaui ede-
-
-
Title
-
Page 18
-
Date
-
1719
-
Text
-
VITA. XV cellario cogebatur, fi quid a publicis negot iis temporis vacaret, (a) quae-que intermiferat recolere vix otium erat , nedum ornare, expolire, atque elaborare) nulla (b) tarnen ex iis defiderantur, quaecumque in graviflima, & {a) quaeque intermijferat, itcolert vix otium, 8cc. ) Non dubitat tarnen aiTerere Pala^oltss, quaecumque Senator nofter diöaret, ita elaborata fuiflTe vifa, ut novisctiris eadem expolir* minime opus eflèt. „ Raro commutabat, quae fcriberet : rariusdelebat. Omnia fluebant, „ acumen ftyli fubibant ; ut quae illifponte, & nullo pene Audio excidiflfent , aptiora videren- ,, tur, quam aliorum, qui continuo eamdein tundunt incudem, extundunt, & excudunt la- „ bore, &c. ,, (b) nulla tarnen ex iit iefiierantur , &c. ) Longum eilet, omnia aflerre de hac rerum Vene-rarum Hifloria teftimonia : omnia tamen praetermittenda non funt. Joannes-Henricui Boecle-tus Bitllegrapbia critica ; Lip/fa* , fumpt. beredum Jo. Grofft, »715. in 8. pag. 184. ,, Andrene Mauroceni Hifioria Vend a minime fpernenda eft y fed merito PRAECIPUIS in re- ,, bus Venetoium MONUMENT1S accenfetur. „ Jacobus Gaddius vol. II. de Scriptor. non Ec-tlefiafl. Lugd. ex typogr. Jo. Pet. Cancel, 1649. in fol. pag. 8. haud mult it Maurocenum laudai : „ Maurocenu/ Andreas fen a tor & HISTORICUS inter Veneto» NOBILISSIMUS ,, fu it. „ Idem fufius in Elogiegrapbo , pag. 116.Compofe, oltre alcune operette, la Storia Veneziana ditifa in molti libri , abbracciando i pii notabili avvenimenti all' Europa , e all' Afta nel pajfat» fecola fucceduti . Non fi troverà , tra' moderni almeno , ijtoriografo latino piò copiofo , e diligente , e grate, ni che difcorra meglio degl' interefi! della Republic a, e de' Principi, del Morofi-ni , il quale merita d' eifere chiamato, a guifa del gran Tito Livio Padovano , al mio parere , IDEA DI NOBIL ISTORJCO , LATTEO FIUME DI ELOQUENZA ROMANA , ■veramente maravigliofa in un Senatore , profondo in molte feiende , e ne’maneggi publici occupato. Haec eadem oratoriis ornamenti» convertita Palaxiolut tulerat. „ Haec ( per Venetos falìa ) il le tani praeclare complexus eft, ut fi beati cenfendi flint ii, qui aut faciunt fcribenda, „ aut legenda fcribunt , beatum Seoatum , beat urn Maurocenum fateaniur: ilium quod fece- ,, rit: hunc quod fcripferit . Divina tuie faftis Refpublica e» ; his fcriptis fempiterna . At „ quo ftylo complexus? profecucti»? eo nimirum, ut copia Livium, verborum elegantia Cae- „ fareni, frequenta fententiarum Thucydidem fuperaverit, poderi» praeripuerit pai mani fui confe- „ quendi , &c. „ Nicolaus Crajfus, hujus Vitae autlor, alibi, nimirum in Patriciorum Veneto-rum elogiis i Venetiis , ap. Euang. Deucbinum , 1612. ili 4. hifee verbi» opus illud claudit „ multa affirmans, vel coufulto praetermiflà, vel flri&im expreilà , ne viderentur in hiftoriam ,, haec Elogia evadere: & vero praeclara facinora explicata uberiu», ex Venetis bijloriis peti „ poterunt , ab iis praefertim, quas Andreas Maurocenus , Senator ampliiTmius , inaximus ,, Sapiens , ¿c incredibili facundia, & latini fermoniselegantia , & rerum geftaium fide, vulga- „ turns eft . » Inter vivos enim degebat Maurocenus , cum Crajfui haec fcriberet . Addendum etiam, quae fuerit Aloyfii Lollini de hac Hifioria iententia, quemadmodum apparet ex qua-dam ad Andream epiftola, inter ejus Epifiolas mifcellaneas edita Belluni , typ. Frane. Vie. eri 164»- >n 4- pag- 3*4- ,» Accedit tui ingenii praeftantiacum eruditloneomnigena conjunita y „ fcrmouis vero latini copia tarn dives, tan» beata, ut vel ingenti Venetae Hiftoriae fcribendac ,, argumento, cujus fub pondere complures viri florentis facundiae fuccubuere, non modo fuffe- „ tìura, verum etiam fuperfutura videatur. „ Neque hic ea praetereunda funt, quae habet 0-¿ìatius Terrarius pag. 317. Operum variorum. Patavii , typ. ber. Palili Frambotti , 166 S. in 4 „ Andreas fiquideni, Senator fpeilatiflimu», Senatus confulto Venetae civitatis Hiftoriam a Bem-bi fine condere jurtus , injun&o muneri , atque omnium expeilationi praeclare fatisfecit . „ Bembo quidem fcribendi elegantia haud ita par, quod viro in fpecula honorum locato, Be ideo magna femper , aevaria domi, forifque curanti, comendae orationi tempus defuerit .„ Sed operi» magnitudine, confilii praeftantia, libertate , & rerum maximarum ufu, nemine „ inferior . Nihil unquam filfi aufus, quod privato homini nequaquani impune ceilìffet. Quip- „ pe continentia Regum bella rebus Venetis adnexa, Se implicita, magnas necellltates ¡¡bel-lorumque cauùs, Se modos, curafque ancipites tradens, quibus ille magnani partem , aut „ intetfuerat , aut praefuerat , ut aliquid gratiae daret , nunquam animum induxit y ,, ac potentiorum ofTenfas , quas veri Audio libi fubeunda» videbat , infuper habuit . „ Accedat te celeberrimus Fortunius Licetus. Hic cum editurus eifet quatuor libros de bis quidiu vivunt fine alir>'fnto y prodiere auteni Patavii , ap. Pet. Berte Ilium , 1612. in fol. eofque infcri-beret Andreae Mauroceno , gravirtìma illa nuncupatoria epiftola ipfum ita alloquitur.* ,, Ea fi- „ quidem vitae integritate, judiciigravitate, ingenii praeftantia, 8r cum ceteris difciplinis o- ,, nini-
-
-
Title
-
Page 680
-
Date
-
1720
-
Text
-
i corfàri. II. 444- 445- Milhaufen-- cocgredb quivi celebrato . L 210. Milo: meflb in contribuzione da’Veneti.-II. 93- Minio (Luigi) governator di galea.' fuova-lore nella battaglia aila Srandia. II. 556. e nella difefa di Candía.. 6oj. CommiiTaria: approva il decreto della reía. 607. M inotto [Giovinfaig,1) governator di nave : iuo valore a.’Dardanelli . II. 99. Mello al governo di Ruttano . 109
-
-
Title
-
Page 589
-
Date
-
1720
-
Text
-
ÄSadracitr* ( Chrtßopborus) cardinali* : raulliim iiij. hortatur , ut fynodum Tridento refti-tuar. I. 636. Infubrum gubenutor . II. 105. / Madrucius ( Gaudentius ) fex milliunv pedi-tum praefe£tus : ad pannonicum bellum proficifcitur. III. sS6. Controverfiae de fi-nibus venetis dirimendae, ab Auftriaci3 le* gatur. 307. Madrucius (Ludovicus) Tridenti epifcopusde-fignalus, cardinalis : concilii decretis fub-fcribit. II. 205. Pontificatus competitor . III. 124. 125. Madrucius (Nicolaus) II. 8. Magalottus ( Cafar-Roccbus) pontificiarum triremium ductor in Algerina expeditione . III. 287, Magdalena Audriaca : Cofmo, Etrurke principi nubit. III. 406. Per venetas triremes Tergefto Anconan» ducitur. ibid. Mahometa : a Melitenfibus eapta , incendi-tur. III. * 269. Mahumetani in Hifpania.- openi a Meheme-te adverfus chriftianos Implorant. III. 268. Ex Hifpania ejicinntur. 426. Majus (ij'ebertus) Clemen-tis vij. ad Venetos orator. I. 380. Malatefta (Galeottus) reip. militum praefie* cius. I. 317. Malatefta ( Hercules ) pro TamaiTo pugnans, vulneratili!, II. 440. Malatefta ( Jacobus ) Afcrivium praefidio mit-titur . II. 339. Afcrivii & Epiri militiae praefe£his. 382. Turcarum in pugna capti-vus. 3S+. Quadringentorum militum habere dele£lum jubetur . 637. Ad diruendas Auftriacorum fubftru£tionesad Sontium mit-titur. III. ic6. De cotiftruendae Palmae fi-tu confulitur. 16g. Malatefta (SigifmundusJ militum reip. prae-feftus. I. 317. Mälvaninus (Jacobus) magni Mofchorumdu-cis ad remp. orato r. II. 685. Mafvetius (Jo. Maria). Ferdinandi ad Sulei-jnanum orator. I. xj. In cuftodiam a tui'-cis traditur. 41. Màipetins (Robertas) pro TamafTo pugnans j cadit. II. 446. Malvicinius (f.rxfmits ) de conftruendae Pal-mae fitu confulitur. III. *69. Mamutes, ¿4ehemetis fil. patiis juftu exIUn-gaitur. W* “$2- Mamutes, Selymi ad Carolum viiij. legatus: Venetiis detinetur. II. 273. Veronae-iu arce fanfelieiana cülioditur. 276. Mamutes ; Hariadeni nep. triremis ejus ca-ptivicas , & ipiins caedes. II. 562- Manfredon-a a. Ve.ietis oppugnatur. I. 270. Manfredi]3 ( Heäor ) Venetorum ftipendia-rius. I., 272.. Monfroni(Morgantss) Traixfilvaniae priti-cipis ad remp. orator. II. 213. Manricus ( Joannes) fubfcnbit foederi adverfus turcas Caroli v. nomine. 1. 493. Mansfeldius ( Carolus ) in Strigonii obfidiow cadit. III. 196. Masfeldius ( Htrneßus ), Gilloruni captivus- . II. 48. Maonae-, quie apud turcas ita dicantur. II. 301. Maramaldui ( Fabricius ) Laudis praefe&us . I. 172. Maranum: a Scacchia occupatur. 1. 588. Gaelico praefidio firmatur . 597. Venetis a Stroiiio traditur. 598. Marcellus ij. ejus creatio, obitus» & elogiunr. II. 73. Marcellus (Aloypus) trierarchus. III. 298. Marcellus ( Aloy/tus) cividalis praefeäus : eju* diligentia, atq.ue in egenos caritas, lue ia Carnis faeviente. III. 249. Marcellus ( Antonius ) triremium nothanim praefeflus. L 227. Turcicam triremem ca-pit . 250. Ejus obitus. 251. Marcellus (Bernardus) A fenatu legatili-, aJ eontroveriias inter Venetos & Ferrarienfes dirimendas. III. 460. Marcellus (Chrißtpborus ) Corcyrae archiept-fcopus : ejus obitus . I, 36t. Marcellus (Hieronymus) procurator. I. 510. Marcellus ( Hieronymus j Curitae praefeilus -• Uicocchorum captivus. III. 466. Marcheiinus (Jo. Francij'cus) fenatus a fecre-tis: Romae, reip. negotia procurar. IIL 15a. s. Marci aedes, Romae: a Pio iiij. reip.dono datae. II. 206. s. Marci aedes, Neapoli: redduntnr reip. I, 341. Margareta Auitriaca , Caroli v. amita , Bel-gii gubernatrix t- cum Galli3 de pace agit „ I. 3 >5- <3 feqq, Margareta Auftriaca, Caroli v. fil. Alexandro Mediceo defpondetur.. I. 341. Ejus nuptiae. 412. Oélavio Farnefio nubit. 514, Belgii gubernatrix .■ II. 226. Margareta Auftriaca, Caroli archiducis fil. Philippo iij. nubit. III. 246.. 248. 252. Ro fa aurea a Clemente viij. donatur. 248. Ejus òbitus. 455.- Margareta Francifci j. foro r.- ad Carolum v. legatur, ad obtinendam fratris libertatenr. I. 142. Fratrem aegrotantem invifit . 143. Navarrae regina : mducias inter Carolum. & Francifcum facit. 465. Margareta, Henrici ij. fix. cum Henrico iiij, divortium facit. III. 264. Margareta, Montisferrati marchionumheres: Federico, Mantuae, duci nubit. I 384. Margaritichius (Georgius) Uicocchisfeadjun- gens,
-
-
Title
-
Page 663
-
Date
-
1720
-
Text
-
d’effer eletto Imperadore, e fuo detto me* morabile . II. 397. Ferletich (AndrraJ capo dr Ufcocchi : fue correrie contro-i Veneti. I. 111.162. Sbaa-dito da Segna,, fi ricovera fotto l’ombra dcll’Offiina. 16:. Infegtiito da’noftri, a fjtica fi fai va. 202. Entra nuovamente nel-l’Adrjatico . 203. Licenziato dal Card. Borgia , nuovo Viceré. 206. Si ricovera in Livorno. 247. Rientrato nell’Adriatico, prefa
-
-
Title
-
Page 699
-
Date
-
1720
-
Text
-
/>• Strada dello Steccato : differenze , a cagion d’effa, inforte fra’Veneti e Milaneli . I. 234- • fs. StraUundt : affediato dal Valftain , e foccorfo dal Re di Svezia . I. 398. Strafoldo (Francefco) conduttier di foldati della Rep. fotto Gradifca . I. 130. Strafoldo (Ricciardo) governato!'diGradi(ca; la munifce. I. 84. La difende. 91. Co- Strozzi : inviato da Cefare in Francia : v’impetra foccorfi
-
-
Title
-
Page 704
-
Date
-
1720
-
Text
-
di Savoja. 1.115. Vimercati (Lodovico) rifpigne gli Spagnuoli da’eonfini della Rep. I. 156. Vimina ( Alberto) inviato al Chiminielfchi .• l’invita a muover l’armi contra ’1 Turco . Ili 171. Inviato nuovamente allo detto e al Cham de’Tartari, ivi. Inviato in Mofco-via . 359. Suoi maneggi. 377. Vipulzano : prefo da’Veneti. I. 109. Vitali ( Giorgio-tnaria ) cavaliere fpedito dal generale a far genti
-
-
Title
-
Page 650
-
Date
-
1720
-
Text
-
a’Dardanelli. 368. Difpotie le batterienell’imprefa delTenedo. 270. Lievemente ferito , ivi. Suoi fenil fopra quella fortezza . ivi. Batte Lemno . 371. Aifalito.da’ Barberefchi, difefa bravamente la nave, egli nuore. 372. Il fuo figliuolo confermato nel pubblico fervigio con generofo ftipendio . 373- Bof-o, forte : indarno tentato da’Veneti . I. 131. 132. Vtfcovodi Boves: primo miniftro della Reggente
-
-
Title
-
Page 700
-
Date
-
1720
-
Text
-
de’caftelli . IT.. 380. Infegnito da’Veneti, fugge ’Icimento. 381. 384.Conquida il Tenedo. 390‘e Len-no . 39*. Per ordine del vifir è fatto morire . 428; Torino ■ munito da’Francefi . I. 621. Occu* pato dal Principe Tommafo. 624. Afledia-to daTrancefi. 644. Arrendefi. 650. Toron : prefo e demolito da’Veneti. 11.431. Torralto (Francefco) eletto capitan generale da’follevati di Napoli, e poi dagli fteifi
-
-
Title
-
Page 656
-
Date
-
1720
-
Text
-
di nave : batte l’armata nemica-II. 9y. Centanni (Tommafo) provveditor di Dalmazia : difende Sebenico. II. 140. Contarini (T'mmafo) provveditor di Sebeni-" co- : lo difende contro i Turchi . II. 140. Conte Dura d1 Olivares V. Gufman ( Gafpero ) Cchtea di Borgogna : occupata da’Francefi .< II. 551. Contefa : fra’Veneti e Maltefi. II. 456.487. Fra ’1 generai Barbaro e ’1 marche fe Villa . 516
-
-
Title
-
Page 653
-
Date
-
1720
-
Text
-
. Scuoprefi congiura di darlo agli Spagnuoli. 590. AiTediato dal Leganes. 639. Liberato daU’Arcourt. 643. Scacciati i Francefi, torna in potere del Duca di Mantova . II. 303- 304. Cafal maggiore occupato dal Duca di Mo-dana . II. 168. Cailovia : occupata dal Gabor. I. 190. e dal Ragotzi. I. 17. Caftel-Giuffrè: rinforzato da’ Veneti . I. 430. Abbandonato - 456. Bagli Cartellar : comandante dell’ aufiliarie
-
-
Title
-
Page 19
-
Date
-
1719
-
Text
-
XVI AN D 3?, MAU 2?. & praeclariflìma hiftoria expetenda fuot . (a) IngrcfTus fuerat italico fer-monc eam contexerc , ubi Paruta dcficrat , inde initio dufto r verum-tamen cum non modo fuis civibus, Italifque hominibus, fed cxteris etiam, 6c longinquis nationibus fcribendum probe animadverteret; ne rerum gefta-rum memoria intra Italiae fines circumfcripta , & conclufa contineretur, ¡rumo propagaretur quam latiifime ad omnium notitiam ; propterea infti-tuit retexere , quae prius orfus fuerat, atque altius ea repetere , & latine perferibere ,(£) quae italice prodita literis a Paruta fuerant . Cum autem dicen- „ mnibus , tuni facra theologia , naturali moralique philofophia , eloquenti» vero praefertim „ pollere te, Sereniflìnjae Reipublicae compertumeft, ut non folum in fummis & arduis ne-„ gotiis te confulto & moderatore libentiifime feliciflìmeque uti confueverit ; verum etiam ex „ innumeris alta fapientia clarij te unum olim elegerit , qui rerum a Venetis gloriofe getta-,, rum Hiftoriam perpetuis famae annalibus inferere*. Tu vero ( mirum di£tu ) & fublinubus, ,, frequentibus aiiiduifque urbis magiftratibus numqium deficiens, flr mufarum ftudiis fedulo „ invigilans, fmiul Rempublicani praeclare gellìili, & praeclara Reipublicae gefla confcripfi-», ft* » &c. ,, (a ) Ingrejfus fuerat italico ftrmont, &c. ) Contrarium de Maurocerto ac de Paruta contigit. Huic latine Hiftoriam fuam orfo; ut narrat Apoftolus Zenus, frater germanus meus, 6c cui non pauca eorum debeo , quae hic narrantur, in ejus Vita , quae ipfius Hiftoriae per Lovifam nu» pereditae, praeniifla eft ,• placuit deinde italicis literis ex integro mandare. Maurocenus autem, ingreftus italico fermone eam contgnere , mutata deinde fententia, inftituit retexere qua* prius orfus fuerat, & latineperferitere. Hinc, quam varia fit hominum mens, fatis apparet , cum alii iifdem rationibuscapiantur, quibus ahi deterrentur. Ex Parutae epiftola, quae ejuf-dem vitae inferta eft, inter ceteras hac potiiTìnium ratione ad Hifttriamitalice fcribendamad' du&us ille videri poteft. Oltre ciò mi partva non poter fuggire ogni biajìmo, s' io tanto Rimato iavejji il PIACERE AGLI STRANIERI col pcrre ogni mio ftudio nell« lingua latina , a'piò di loro partecipe , /’ Hiftoria delle coft noftre , che ninna opera , o cura kavejfì voluto porre per piacere a’ noftri mede/imi Italiani : molti di' quali, perfine per altro di alto ingegno , per bavere altrove volta V induftria loro, non hanno rognitione della lingua latina . Contra vero Mauroctno pulchrum vifum eft, fi ea lingua fcriberet, qua legi & ab exteris po'fTet. Id ipfe teftatur in prooemio Hiftoriae fuae, pagina hujus editionis fecunda . „ Poft cujus obitum (nimirum P.iulli Parutae ) cuni tnihi a fupremo Decemvirum Confilio injunilum eflèt, ut fcriptis re-,, rum, quae noftra aetate geilae funt, memoriam comp)e£terer, cuperetque animus, NON ,, INTRA UNIUS PROV1NCIAE FINES , fed quacumque prifcae Romanorum linguae ,, notitia pervafit, nobiliifimae atque antiquifliruae Reipublicae gefta perlegi, &c. ,, (<i) quae italice prodita literis a Paruta fuerant. ) Eadem etiam ratione, ut feilieet exteri* quoque gentibus per Venetos fortiter & fapienter fa£ta innotefeerent, nequaquam Hiftoriae „ fuae initium inde fumpfit , ubi Paruta deiierat, hoc eft ab anno M. D. LI1. verum operae „ pretium fe fa&urum exiftimavit ( ita in eodem prooemio} fi altius fcriptorum exordia duce-,, ret, atque ab iis potiifimutn temporibus, quae poft pacem Bruxellis inter Francifcum, Gal-„ lorum regen), & Carolimi, Belgarun» tunc ducem initam , & cum Venetis inducias pa-,, £las fequuta funr. „ Ex iis igitur quae apud Parutam Ieguntur, rebus tantum omiilis, quae ab ab anno M. D- XIII. per feptem infcquentes contigerant, Hiftoriam fuam exorfus ab anno M D.XXI. quoad Reipublicae principatum eveilus eft Antonius Grimanus , mira felicitate ad annum ufque M. DC. XV. perduxit . Et fortaffe interjeftos eos’ feptem annos compietti narratione meditabatur : fed praepropera niors prohibuit ; ut etiam prohibuit , neeacomple-fteretur, quae poftremis vitae fuae annis gefta funt, quod Paullus frater in laudata n^^i^pa-toria epiftola videtur innuere. „ Sed AB ALTIORIBUS, utimoliebatur, INITIUM nefu-,, meret, neve ad pioxima propius accederei, fata obftitere . „ Non abs re erit hic fignificare , ufque a Lollini aetate fuifte aliquos , qui italice vertere latinam Mauroceni Hiftoriam conati funt . Adeantur Lollini Epiftolae pag. 251. „ Audio, „ te ne , an fratrem tuum ? utriufque enini nomen ad nos fama detulit, de HISTORIA „ MAUROCENA IN ETRUSCUM SERMONEM VERTENDA cogitare nec com-,, tum improbo , in nmltorum fane commodum ceflurum . Quotus enirn quifque nunc Roma-„ na traiht , nifi Orbilius aliquis , in ludo verbere irrito adigens coniatorum gregem , ut „ bilingues fiant? ,, Quis fueritis, cuiepiftolam hanc Lollìnus dedit, divinare minime aufim. Id pro comperto atKruure poflum , Launntium Phnorium Mauroceni Hiftoriam , priufquaui ede-
-
-
Title
-
Page 18
-
Date
-
1719
-
Text
-
VITA. XV cellario cogebatur, fi quid a publicis negot iis temporis vacaret, (a) quae-que intermiferat recolere vix otium erat , nedum ornare, expolire, atque elaborare) nulla (b) tarnen ex iis defiderantur, quaecumque in graviflima, & {a) quaeque intermijferat, itcolert vix otium, 8cc. ) Non dubitat tarnen aiTerere Pala^oltss, quaecumque Senator nofter diöaret, ita elaborata fuiflTe vifa, ut novisctiris eadem expolir* minime opus eflèt. „ Raro commutabat, quae fcriberet : rariusdelebat. Omnia fluebant, „ acumen ftyli fubibant ; ut quae illifponte, & nullo pene Audio excidiflfent , aptiora videren- ,, tur, quam aliorum, qui continuo eamdein tundunt incudem, extundunt, & excudunt la- „ bore, &c. ,, (b) nulla tarnen ex iit iefiierantur , &c. ) Longum eilet, omnia aflerre de hac rerum Vene-rarum Hifloria teftimonia : omnia tamen praetermittenda non funt. Joannes-Henricui Boecle-tus Bitllegrapbia critica ; Lip/fa* , fumpt. beredum Jo. Grofft, »715. in 8. pag. 184. ,, Andrene Mauroceni Hifioria Vend a minime fpernenda eft y fed merito PRAECIPUIS in re- ,, bus Venetoium MONUMENT1S accenfetur. „ Jacobus Gaddius vol. II. de Scriptor. non Ec-tlefiafl. Lugd. ex typogr. Jo. Pet. Cancel, 1649. in fol. pag. 8. haud mult it Maurocenum laudai : „ Maurocenu/ Andreas fen a tor & HISTORICUS inter Veneto» NOBILISSIMUS ,, fu it. „ Idem fufius in Elogiegrapbo , pag. 116.Compofe, oltre alcune operette, la Storia Veneziana ditifa in molti libri , abbracciando i pii notabili avvenimenti all' Europa , e all' Afta nel pajfat» fecola fucceduti . Non fi troverà , tra' moderni almeno , ijtoriografo latino piò copiofo , e diligente , e grate, ni che difcorra meglio degl' interefi! della Republic a, e de' Principi, del Morofi-ni , il quale merita d' eifere chiamato, a guifa del gran Tito Livio Padovano , al mio parere , IDEA DI NOBIL ISTORJCO , LATTEO FIUME DI ELOQUENZA ROMANA , ■veramente maravigliofa in un Senatore , profondo in molte feiende , e ne’maneggi publici occupato. Haec eadem oratoriis ornamenti» convertita Palaxiolut tulerat. „ Haec ( per Venetos falìa ) il le tani praeclare complexus eft, ut fi beati cenfendi flint ii, qui aut faciunt fcribenda, „ aut legenda fcribunt , beatum Seoatum , beat urn Maurocenum fateaniur: ilium quod fece- ,, rit: hunc quod fcripferit . Divina tuie faftis Refpublica e» ; his fcriptis fempiterna . At „ quo ftylo complexus? profecucti»? eo nimirum, ut copia Livium, verborum elegantia Cae- „ fareni, frequenta fententiarum Thucydidem fuperaverit, poderi» praeripuerit pai mani fui confe- „ quendi , &c. „ Nicolaus Crajfus, hujus Vitae autlor, alibi, nimirum in Patriciorum Veneto-rum elogiis i Venetiis , ap. Euang. Deucbinum , 1612. ili 4. hifee verbi» opus illud claudit „ multa affirmans, vel coufulto praetermiflà, vel flri&im expreilà , ne viderentur in hiftoriam ,, haec Elogia evadere: & vero praeclara facinora explicata uberiu», ex Venetis bijloriis peti „ poterunt , ab iis praefertim, quas Andreas Maurocenus , Senator ampliiTmius , inaximus ,, Sapiens , ¿c incredibili facundia, & latini fermoniselegantia , & rerum geftaium fide, vulga- „ turns eft . » Inter vivos enim degebat Maurocenus , cum Crajfui haec fcriberet . Addendum etiam, quae fuerit Aloyfii Lollini de hac Hifioria iententia, quemadmodum apparet ex qua-dam ad Andream epiftola, inter ejus Epifiolas mifcellaneas edita Belluni , typ. Frane. Vie. eri 164»- >n 4- pag- 3*4- ,» Accedit tui ingenii praeftantiacum eruditloneomnigena conjunita y „ fcrmouis vero latini copia tarn dives, tan» beata, ut vel ingenti Venetae Hiftoriae fcribendac ,, argumento, cujus fub pondere complures viri florentis facundiae fuccubuere, non modo fuffe- „ tìura, verum etiam fuperfutura videatur. „ Neque hic ea praetereunda funt, quae habet 0-¿ìatius Terrarius pag. 317. Operum variorum. Patavii , typ. ber. Palili Frambotti , 166 S. in 4 „ Andreas fiquideni, Senator fpeilatiflimu», Senatus confulto Venetae civitatis Hiftoriam a Bem-bi fine condere jurtus , injun&o muneri , atque omnium expeilationi praeclare fatisfecit . „ Bembo quidem fcribendi elegantia haud ita par, quod viro in fpecula honorum locato, Be ideo magna femper , aevaria domi, forifque curanti, comendae orationi tempus defuerit .„ Sed operi» magnitudine, confilii praeftantia, libertate , & rerum maximarum ufu, nemine „ inferior . Nihil unquam filfi aufus, quod privato homini nequaquani impune ceilìffet. Quip- „ pe continentia Regum bella rebus Venetis adnexa, Se implicita, magnas necellltates ¡¡bel-lorumque cauùs, Se modos, curafque ancipites tradens, quibus ille magnani partem , aut „ intetfuerat , aut praefuerat , ut aliquid gratiae daret , nunquam animum induxit y ,, ac potentiorum ofTenfas , quas veri Audio libi fubeunda» videbat , infuper habuit . „ Accedat te celeberrimus Fortunius Licetus. Hic cum editurus eifet quatuor libros de bis quidiu vivunt fine alir>'fnto y prodiere auteni Patavii , ap. Pet. Berte Ilium , 1612. in fol. eofque infcri-beret Andreae Mauroceno , gravirtìma illa nuncupatoria epiftola ipfum ita alloquitur.* ,, Ea fi- „ quidem vitae integritate, judiciigravitate, ingenii praeftantia, 8r cum ceteris difciplinis o- ,, nini-
-
-
Title
-
Page 655
-
Date
-
1720
-
Text
-
. Sua morte ed elogio. 618. Clemente X- creato Pontefice 1 fuo elogio. II. 611. Ambafciata dedinatagli dalla Rep. e aggregazione dellafua cafa all’ordine patrizio . 622. Clin : conquidato da' Veneti, e rifabbricato da’ Turchi. II. 301. Sua deScrizione. 316. Nuovamente da’Veneti aflàluo. ivi. DaTurchi è difefo e foccorfo. 327. CliiTa:fua deScrizione . II. 173. AiTaItata da’ Veneti, ivi. ed efpugnata
-
-
Title
-
Page 661
-
Date
-
1720
-
Text
-
da’trattatidi pace. II. 588. Ebrei d’Adrianopoli : perchè fatti ballottare dal Sultano. II. 480. Bar. d' Ech ( Marquardo J commiilario degli Arciduchi nel congregò di Veglia. I. 161. Co. ¿’Echenfurt: comandante dell’armi imperiali in Italia . II. 374. Egena : prefa e Taccheggiata da’Veneti. II. 343- Egra: efpugnata dall’Urangel. II. 162. ¿’Elei (Scipione) Arcivefcovo di Pifa : nunzio in Venezia
-
-
Title
-
Page 393
-
Date
-
1722
-
Text
-
, ingegnere : morto fotto Negro-ponte. 297. Romelia: occupata da’Veneti. 247. Rotta dataa’Turchi , fottoCorone. 172. fotto Duare. 179. alla Drava . 264. Ticino a Brod . 308. Rotta data a’Veneti fotto Sing . 179. Rubini (Giovambati/Ja) Vefcovo di Vicenza: elettoCardmale e fegretario di flato d’Alef-fandro Vili. 338. Ruiter ( MtcbtU ad'ian») Amiraglio dfcgli Ol-landefi: fue battaglie con l’armata
-
-
Title
-
Page 262
-
Date
-
1718
-
Text
-
Farnefe ( Orario ) fue nozze in una figliuola d’Arrigo II. b. 197. Ricorre ad Arrigo II. b. 218. Farnefe ( Ottavio ) fue nozze con Margherita d Auflria. b. 33. Generale delle genti pontificie in Germania. b. 182. Sue doglianze contra D. Ferante Gonzaga, b. 19*. Ricupera Piacenza, b. 212. Farnefe ( Pierluigi ) fpedito da Paolo III. ad incontrare Carlo V. b. 153- Riceve da Paolo HI. in feudo Parma e Piacenza. b. 178. Sua morte . b. 192. 197. Farnefe ( Ranuccio ) niciìo in fuga da Andrea Civrano. a. 497. Farnefe ( Virginia ) moglie di Guidubaldo, duca d’Urbino. b. 198. it* Federici ( Daniello ) fegretario del Pre-gadi a Solimano: fuoi buoni uffici per la rep. a. 623. Ferdinando V. redi Spagna fua morte. a. 238. Ferdinando, re de* Romani: defidera unirfi in lega co’ principi criftiani contra’l Turco. a. 717. Sue pretenfioni fopra l’Ungheria, e terre occupatevi . b. 124. Fa tregua con Solimano, b. 209. Acquifta la Tranfilvania e Temifvar . b. 233. Suo ac-comodamcnro col re Stefano. ivi. Suoi trattati co’ principi confederati della Germania nella dieta di PofTònia. b. 262. Ferramofca ( Cefore ) prigion de’Veneziani in Calcinato, a. 117. Conchiude tregua fra Clemente VII. e’1 vicere di Napoli . a. 438. Indarno ordina ai Borbone il riti-rarfi dall’imprefa di Roma. a. 442. Sua morte, a. 502. Ferrerio ( Coftanio ) fpedito a Venezia a trattar lega colla Francia, a. 13. Filiberto Principe d’Oranges. a. 422. Parte , coll’ efercito imperiale , da Roma in foccorfo di Napoli. a. 480. Ricupera P Aquila, e la Matrice, a. 541. eftgg. Filippo d’Auflria: fatto riconofcere da Carlo V. per legittimo fucceflòr» de fuoi regni . b. 151. Sua venuta in Italia . b. 107- PafTa in Germania, b. 208. Suo elogio./»» . Filippo, Langravio d’Aflìa: capo dell’efercito de’ Proteflanti contra Carlo V. b. 182. Prigione di Carlo V. b. 190. di Fois ( Odetto ) Moniig. di Lotrecco : nell’ efercito francefc fono Milano . a. 2oi. Generale d«'Francefi in Italia, a. 235. Acquifta Brcfcia alla rep. . 255. t fegg. Va all’attedio di Verona, a. 257. Lofcioglie. a. 271. Riceve l’infegne dell’ordine di s. Michele, a. 28*. Torna in Italia . a. 310- Soccorre Parma . a. 321. Abbandona Milano, a. 31J. Attedia Milano. a. 331. E poi Pavia , ma indarno . *• 333- e f'Z!.- Pa-a in Francia, a. 344. Generale della lega. a.461. Acquifta Alef-fandria, e vi mette prefidio francefe. a. 265. Prende e facchcggia Pavia. a. 467. Va all’imprefa di Napoli a. 479. Vi occupa molti luoghi, a. 480. 496. Prefenta la battaglia all’inimico, a. 494. Attedia Napoli. a. 496. 501. Occupa Pozzuolo . a. 501. Turbato per le molte avverfità. a. 505. Sua infermità e morte. a. 509. Forefto ( Giovanni ) ambafeiaror francefe alla Porta : fuoi mali ufficj contro la rep. a- 637. da Forlì ( Meleagro ) morto nella giornata di Vicenza . a. 88. Forte ( Giovanni ) capitan d’uomini d’arme de’ Veneziani, a. 31. Fofcari ( Francefco ) ambafeiadore apprettò Giulio II. a. 13. E appretto Lion X. interviene al concilio Lateranenfè . a. 55. Fofcari ( Marco ) ambafeiatore ad Adriano VI. a. 354.356. A’ Fiorentini, gliefortaa non fepararfi dalla lega. a.426. Ambafeiadore a Carlo V. a. 513. 641. Savio grande, perfuade la pace col Turco, b. 16. Fraifpergo ( Giorgio ) raccoglie foldati in Germania, a. 420. 422. Patta in Italia . a. 423. Suo viaggio contra Roma . a. 424. ‘f'iS■ Francefchi ( Piero ) fegretario dell’ ambi»-feiador Veneto a Solimano, b. 91. Francefco I. re di Francia, a. 169. Sue pretenfioni fopra’1 ducato di Milano, a. 170. Sua lega colla rep. a. 172. Entra nel Mi-lanefe . a. 191. Va fòtto Milano, a. 197. Suo valore nella giornata di Milano, a. 201. e fegg. Suo ingreflo in Milano, a. 210. Suo congrettò con Lion X- in Bologna . a. 229. Torna in Francia, a. 235. Sua amicizii e congrettò con Carlo d’Auftria. a. 275. Concorre collo fletto all’imperio, a. 297. efegg. Suo elogio, a. 307. Rifolve di pattar nell’Italia, a. 362. Licenzia 1* amhafciador Veneto . a. 367. Occupa Milano. a 376. Attedia Pavia, a. 376. 392. Rotto dagli Spagnuoli, e fatto prigione . a. 393. E rimetto in libertà . a. 403. Rifolve di ripattàre in Italia, a. 539. Ragioni della guerra motta al duca di Savoia. a. 644. Sdegnato contra la rep. a. 648. Amico di Solimano . a. 654. Lo iftiga contra Carlo V. a. 654. Eforta il Senato a lafciar l’amicizia di Cefare . a. 668. Con quali condizioni cerchi la pace con Cefare. a. 714. 716. Suo congrettò con Paolo III. e Carlo V. a Nizza, b. 30. e fegg-Suo congrettò con Carlo V. a Parigi . b. zoi. 108. Sdegnato contro la rep. e placato dall’ ambafeiador Veniero ■ b. 116. Invade con tre eferciti gli fta-
-
-
Title
-
Page 390
-
Date
-
1722
-
Text
-
ti* fottó *1 Generale Grimaldi, zi. Milizie francefi : nelle terre del Vefcovo di Colonia. 313. Millors , Ingegnere : ferito fotto Negropon-te. 297. Mifiira : s’arrende a’Veneti. 148. Mocenigo (Domenico) Provveditor della fa-nità nella parte fuperiore del Friuli . 93 Provveditor generale {Iraordinario in Dalmazia . 134. Eletto Cartellano di cartel s. Felice di Verona. 143. Capitan generai da mare
-
-
Title
-
Page 249
-
Date
-
1970
-
Text
-
, è nova Ardes esser stà preso da li cesarei etc. ut in litteris. La lettera dii Pasco, data in Gilfort, a dì primo Setembrio, latina, a V orator nostro Su-rian. Scrive la letera di la Signoria è sia molto jejuna, e non come si ha scrilo al He altre volte, et mancha il vale, e li secretarii veneti non voi dir valete eie.; però lui a boia col bolo la dila lelera. Dii dito orator Surian, date a dì 11. Ozi
-
-
Title
-
Page 122
-
Date
-
1933
-
Text
-
veneziani del ’700. 1928, in-8, 235 pag., 56 tav. . L. 40,— DAMI L., OJETTI U. e TARCHIANI N., La pittura italiana del Seicento e del Settecento alla Mostra di Palazzo Pitti. 1924, in-folio, 36 pagine di testo, 300 tavole f. t., legato.......L. 300,— Decorazione barocca genovese. 1924, in-8, 28 tavole........L. 20,— DELOGU G., Pittori veneti minori del Set- j tecento. 1930, in-8, 204 pagine, 201
Pages