441 MUX1I, DICEMBRE. 44'2 A tergo: E1 humilissimo episcopo de li Armeni al reverendissimo signor missier Donato Leze, manda salute. 248 Liga potens et magnifica dominorum Helvetiorum vel Svicerorum constai in duodecim partibns, quas aliqui cantones vocant. AliqUae sunt civi-tates, non quod habeant episcopum, sed quia apud Germanos omnia fere oppida civitates so-lent appellari ab unione civium. Prima est civitas luricensis quam fluvius Lindi-nag ex contiguo lacu exiens in duas partes dividiti hoec potens est et plura oppida et castella sub se habet. Secunda est civitas Bernensis omnium Helvetio-rum potentior in quantitale comitatum, oppidorum, castrorum et vallium sibi subiectarum : habet fluvium dicium Aram, qui a majori parte cìrcuit civitatem. Tertia est civitas Lucernensis, cui etiam subii-ciuntur oppida et cerlce valles: litec est contigua lacui qui a llumine Bussio impletur: dividit in duas partes civitatem. Quarta est Vallis Urania incipiens a monte Sancii Codardi usque ad lacum Lucernensem. per quam vallern ab eodem monte fluii amnis diclus Russia : et isti Uranenses possident ab antiquo in Italia Vai-lem Leventinam, quee constai a monte Sancii Codardi usque prope Bellinzonam. Quinta est Vallis Svitensis, a qua omnes Belvetii Sviceri nunc dicuntur, et est contigua prsedicto lacui Lucernensi. Sexta est Undelwalden, qua; dividilur in duas partes dicendo: Undelwalden supra silvani et Un-delvalden sub stiva, juxta praediclum lacum: et quamvis hcec dure parles qutelibel particularitater regatur, non faciunl tarnen nisi unam partem in liga : Iiìcc partes possident oppidum Vallensonae munitis-simum. Septima est oppidum Zug demum, valle sibi adjacente: habet paryum lacum sibi contiguum, qui nomen loci habet. Oclava est Glarona Vallis qua nascitur flumen Lindinag prsedictum. Nona est civitas Basiliensis omnium praedictarum civitatum anterior, quae etiam dividilur a Reno in duas partes: lisec sola inter partes Helvetiorum sedera episcopalem habet. Gloriosa profecto civitas, cui vix similis in tolo imperio amoenitate loci reperitili*. Decima est civitas Fryburgensis, quse dicitur Inochslandia. Distat Iribus miliaribus germanicis a Berna. Ilaec inter Helvetios munitissima est: dividit Ilelvetios a Sabaudis : quasi in medio terrarum, qui-bus dominatione prajest, situatur ; utuntur Germanica et Gallica lingua ; mirabilis .... hujus civitatis est, cui similis non habetur. A majori enim parte 248 * allissirnis rupibus cingitur et circurndalur civitas, absque aliquorum murorum munitione. Flumen Savona appelatum, ex comilalu Gruevae ortum habens per civitatem transit; tribus pontibus transvehitnr in aliam particulam civitatis. Undecima est oppidum Solodorense antiquissi-mum :statenim turris queedam vetustissima in medio oppidi sila, qua; per quingentos annos ante nativita-tem Christi »edificata fore fertur, et quia temporibus Romanorum illa turris sola stabat forte ad exigenda vectigalia el gabella mercantiarum quse super flumen vehebantur, ab eadem oppidi nomen......fuit, videlicet Solodorensis, quasi sola turris. Juxta hoc oppidum lluit prsedictum flumen Ara a Berna ve-niens. Dominatili* hoc oppidum mullis castellis et vallibus. Duodecima pars est civitas de Schafhusen juxta Renum sita in confinibus Svevorum, penes quos certas terras habet quibus dominatur. Dividit etiam eam Renus. Et hsec duodecim pnrtes prsesunt onuii populo Helvetiorum. Item, apud Helvetios est abbas Sancii Galli princeps, dominus multorum »oppidorum et castellorum, et maxime habet sub comilalum de Toggemburg. Iste Abbas cum subditis suis perpetuo foedere cum prsefatis Helvetiis conjunctus est. Simi-liter et oppidum imperiale Sancti Galli, etiam Vallis de Appenticl sunt perpetuo confederali cum Hel-vcliis. Item populus Valensiensis, qui subiicitur episcopo Sedunensi; similiter et liga Curiensis aul liga Grisea etiam perpetuo foedere cum Helvetiis annexati sunt. Ex (numero) oratorum qui fuerunt Romse, missi sunt ad lllustrissimum Dominium isti duo omnium aliorum cum domino Johanne Stafileo episcopo Si-binicensi, oratori et nuncio apostolico. Johannes de Eylac----ex Lucerna. Petrus Falcem .... ex Friburgo.