318 Cap. XVI. Rubrica de obligationibus debiti et solucionibus. Quicunque in iuditio petierit aliquam rem mobilem alicui, et carta nec testes fuerint per que possit probari pe-titio, fldes cum sacramento detur responsori. ft Et si aliquis 5 civis Tergesti pecuniam alicui mutuaverit a media marcha superius, et de dicto mutuo non apparerei instrumentum vel preceptum, fldes detur responsori. ft Et si plures erunt obligati in aliquo instrumento in solidum, qui debitores vel heredes essent vivi, creditor agere debeat primo contra ipsos 10 quam contra aliquem possessorem bonorum que fuerint ipso-rum debitorum vel alicuius ipsorum; et si aliquis ex pluribus debitoribus obligatis in aliquo instrumento vel precepto con-victus fuerit de debito contento [in] instrumento per credi-torem, regressum habere possit contra quemlibet consocium 15 obligatum in dicto instrumento, et ipsi conrei obligati cum ipso in tali instrumento solvere teneantur eidem sic convicto, dum solverit debitum, pro rata sibi contingenti de dicto debito, ft 'Salvo quod, si apparerei quis principalis debitor qui pro-misisset istos relevare inde[m]pnes, tunc si aliquis ex Ade- 20 iussoribus fuisset convictus de debito, regressum habere debeat primo contra principalem et se inde[m]pnem tacere conservan, et si principalis non esset solvendo, tunc conrei obligati in eodem instrumento teneantur et constringantur quilibet B pro rata debiti ad satisfatiendum // tali Adeiussori convicto 25 qui solvit, ft Et si qua persona pecierit ab aliquo aliquam quantitatem pecunie vel rem mobilem tenore alicuius instrumenti, et debitor in iuditio produxerit instrumentum debiti incisum vel preceptum, asserens se debitum solvisse, tunc per dominium Tergesti accipiatur sacramentum a tali pro- 30 ducente si solverit debitum, et si iuraverit se solvisse, petens excludatur a iure et ipse de dicto debito sit absolutus. ft Et si aliquis obligatus instrumento vel precepto alicui dare debere [t] aliquos denarios et persona obligata solveret debitum, instrumenta sive precepta soluta per debitorem remanere 35 debent penes eum, et ipsa instrumenta sive precepta sic