valeriana
— 1171 —
vallone
jediti, imati vrijednost, valjati; (costare) stojati, stajati, kostati, zapadati; (fig.) vrijediti; zaslu-zivati, zasluziti; donositi, davati prihod; valga il vero, uistinu, zaista; non ne vale la pena, ne vrijedi truda; vale tant’ oro quanto pesa, onoliko vrijedi zla-ta koliko tezi; vale a dire, nai-me; to jest, biva, to ce reéi; questa moneta non vale, ovaj novae ne kola; a che vale?, ée-mu?; far —, davati vrijednost, vaznost, silu, kredit, podici vrijednost, cijenu, uéiniti proizvod-nim, popraviti; per — ciò eh’ è di ragione, za slufaj potrebe, iz obazrivosti; questo vale come fatto, to je kao i svrSeno, to ce se zacijelo svrsiti. || v. a. — qc., donijeti, steéi. pomoéi da dode do neéega, biti uzrok; vale meglio, bolje je, vige vrijedi; vale quel che vale, na sreéu, pa ka-ko ispadne, pa kako bude. Il =ersì, v. r. posluiiti se; imati koristi, okoristiti se; upotrebiti; hvaliti se, ponositi se; mi valgo di questa circostanza, sluzim se ovom prilikom; farsi —, isticati se; braniti svoja prava, valeriana, f. (pianta) odoljen, macina trava. valète, loc. lat. V. vale, valetudinàrio (-àri), ag. boleSljiv. valetùdine, f. (lett.) sklop, sastav; priroda; narav; zdravlje; àver —, biti bojne, vatrene prirode. valévole, ag. valjan; uspjesan; koristan.
valevolmente, av. valjano; uspjeS-no; korisno. valicàbile, ag. koji se moze prijeéi. vali, m. (tìtolo de’ governatori delle province ottomane) valija. valicare (vàlico, -chi), v. a. prijeéi, preskociti, prekoraéiti; savlada-ti (poteskoce); prijeéi preko ne-éega; — il passo, il salto, odva-2iti se; (fig.) [trasgradire] prestupiti; (eccedere) pregoniti; (la seta) presti, upredati, opresti; — un monte, prevaliti, presama-riti preko brda. valicatoio (-oi), m. (pop.) brvina, brvno, daska koja sluzi kao most, pokretni most na ladi. vàlico (-chi), m. prijelaz, prelaze-nje; prolaz, put.
validamente, av. valjano; pravno-vazno, po zakonu. validare (vàlido), v. a. (convalidare) ovjeriti, potvrditi. validità, f. valjanost; pravna vaznost, vrijednost; (vigore) moé, krepost, snaga; — del matrimonio, valjanost zenidbe, braka;
  —	legale, pravna valjanost; — piena, potpuna valjanost; contestare la —, poricati valjanost; impugnare la —, pobijati valjanost.
vàlido, ag. zdrav, snazan; mocan; valjan, krepak, tvrd; vrstan; spo-soban; -a prova, tvrd, valjan do-kaz; dichiarare —, proglasiti valjanim; legalmente —, prav-novaljan. valìgia (-se), f. putnifka rufna torba; (di pèlle di vitello) tele-éak; — diplomatica, diplomat-ska torba, valigiaio (-ai), m. torbar. vallare, v. a. (ooèt.) nasipom ogra-diti, okruziti: kopati opkope. vallare, ag. (stòr. rom., di corona) kruna dana onomu koji bi prvi usao u neprijateljski jarak. vallata, f. prostor neke doline; prodol.
valle, f. (tra due monti) dolina, dol; draga; a — (lungo un fiume). dolje, s dónie strane; — di làgrime, di miserie, zemlia, ovaj svi jet. ovaj Zivot; — di Giosafat, mjesto gdje ée mrtvi uskrsnuti; ver monti e per -i, brdom i doli nom.
vallèa, f. (poèt.) dolina, dol. valletta, f. dim. dolja, dolinica; (poèt.) sacra —, dolinica izmedu Olimpa i Helikona, boravisté Muzà.
valletto, m. (lett.) sluga, posluznik. vallicoso, ag. pun dolina, dolova, dragà.
valligiano, m, doljanac, doljanin, dolinar.
vallivo, ag. (p. u., di terreno) ma-
  lo	évrst.
vallombrosano, m. redovnik reda koji je utemeljio sv. Ivan Gualberto u XI. v. sa sjedistem u Vallombrosi. vallonata, f. (p. u.) velika dolina, valloncèllo, m. dim. mala dolina, dolinica. vallone, m. velika dolina.